Hilhorst Interimanagement & Advies

Strategie ontwikkeling

Een veranderingsproces kan alleen succesvol worden gestart als de strategische richting van de organisatie duidelijk is. Of het nu de aanschaf van een grote machine in een productiebedrijf betreft, de ontwikkeling van nieuwe software, de reorganisatie van een afdeling of het aangaan van een samenwerkingsverband met andere bedrijven, vroeg of laat komt in het veranderingsproces de vraag naar de uiteindelijke doelstelling van de organisatie boven. In de methode voor organisatieverandering is de strategie ontwikkeling altijd een eerste stap.

Een groenteman zou eigenlijk nog geen toonbank kunnen vernieuwen als hij niet weet of hij op termijn meer kant-en-klare maaltijden wil gaan verkopen, of dat hij wil overgaan op zelfbediening voor je klanten. Voor hij overgaat tot zo’n investering is dus van belang om eerst zijn strategische positie te bepalen. In het midden- en kleinbedrijf moet dat proces van strategiebepaling geen maanden duren en niet enorm veel geld kosten, maar het moet wel op een gedegen manier worden uitgevoerd.

De methode voor strategie ontwikkeling die hieronder beschreven wordt leent zich goed voor toepassing in kleinere ondernemingen. Hij werkt snel en er is alleen input nodig van gegevens die elke ondernemer beschikbaar heeft. Het accent ligt op de analyse van de bedrijfskolom. Juist voor kleinere ondernemingen is dat van belang omdat die meestal niet verticaal geïntegreerd zijn. Het kijken naar een stapje terug en een stapje vooruit in de bedrijfskolom kan voor hen heel verhelderend werken.

Schematisch werkt de methode als volgt:

STAP 1: INDUSTRIEANALYSE.

In deze stap wordt een grove analyse gemaakt van de karakteristieken van de industrie waarin het bedrijf zich bevindt: over welke producten en markten praten we, wat zijn de kentallen, wat zijn de externe factoren die invloed uitoefenen?

STAP 2: BEDRIJFSKOLOMANALYSE

Hierbij wordt de gehele bedrijfskolom bekeken, van de allereerste stap tot en met de eindgebruiker. Daarin bepaal je waar je eigen bedrijf actief is. Die bedrijfskolom kan er bijvoorbeeld als volgt uitzien:

Bedrijskolom analyse


Per stap in de bedrijfskolom wordt de toegevoegde waarde in het eindproduct bepaald en worden de relaties tussen de verschillende spelers in de bedrijfskolom in kaart gebracht. In deze analyse wordt de nadruk gelegd op het verhogen van de toegevoegde waarde van het product (vanuit het perspectief van de uiteindelijke klant gezien) en het verlagen van de kosten voor het maken van het product.

STAP 3: CONCURRENTIEANALYSE

In deze stap wordt gekeken hoe de concurrentie nu is en hoe die zich in de toekomst zal ontwikkelen. De bedoeling is om een aantal algemene strategieën voor de bedrijfstak te ontwikkelen die kunnen worden gevolgd om een goed resultaat te bereiken. Bij elke strategie zal een aantal ‘sleutelfactoren voor succes’ behoren waaraan moet zijn voldaan om die strategie met succes te implementeren.

STAP 4: STERTE/ZWAKTE-ANALYSE

Als vierde wordt een analyse gemaakt van de sterke en zwakke kanten van een bedrijf, en van de kansen en bedreigingen. Daarbij wordt met name gekeken naar financiële gegevens, naar kennis en ervaring die in de onderneming aanwezig is en naar vergelijkingen met andere bedrijven in dezelfde bedrijfstak.

STAP 5: STRATEGIEBEPALING

In de laatste stap worden de resultaten van alle analyses gecombineerd tot een strategie. Elke analyse heeft een ‘speelruimte’ opgeleverd waarbinnen succesvol opereren op de betreffende markt mogelijk is. Uit het gebied waar al deze ‘speelruimtes’ elkaar overlappen kan een strategie gekozen worden die met succes door het bedrijf kan worden uitgevoerd.

Een vergelijking van de gekozen strategie met de huidige situatie waarin het bedrijf verkeert zal een aantal afwijkingen te zien geven. Elke afwijking van de huidige en de gewenste situatie moet leiden tot een actie om een verandering te realiseren. Op die manier zal een proces van strategiebepaling, dat geïnitieerd was vanuit een veranderingsbehoefte, op haar beurt weer nieuwe veranderingsprocessen in gang zetten.